Բարեկենդան

Բարեկենդան

Բարեկենդան բառը ստուգաբանորեն ենթադրվում է «բարի կենդանություն» այսինքն՝ այն խնդրանք է, աղերս և մաղթանք՝ լինելու բարի, առողջ, կենսալից։ Այս տոնը ծնվել է հասարակության կենցաղային կյանքից։ Տոնին հատուկ են ուրախությունն ու խրախճանքը, կերուխումը, հյուրասիրությունները, այցելությունները, երգ ու պարը և այլն։ Տոնը նշվում է փետրվարին, գարնանամուտից առաջ։ Նպատակն է հաղթահարել ձմեռվա դժվարությունները և դիմավորել գարունը։ Տոնական խրախճանքները տևում է երկու շաբաթ։ Հնում Բուն Բարեկենդանի խաղերի ժամանակ կենդանիների  մասնակցություն է նաև եղել՝ ձիերով աղջիկ փախցնոցի, կոխ և այլն։ Սեղաններին եղել են ճոխ՝ յուղալի ուտեստներ, մսեղեն և կաթնեղեն։ Բուն բարեկենդանի օրը ընդունված էր երեկոյան խաշած ձու ուտել՝ այսպիսով փակելով խրախճանքը։ Բարեկենդանի առաջին օրերին ընդունված էր պատրաստել գաթա և հալվա։ Բարեկենդանի անբաժան մասն էին կազմում տիկնիկները, հատկապես ՈՒտիս տատը և Պաս պապը կամ Ակլատիզը։ ՈՒտիս տատը համարվում էր բարեկենդանի, այսինքն՝ ճոխ կերակուրների հովանավոր տիկնիկը, և մտցվում էր հրապարակ՝ մարդկանց խրախճանքի հրավիրելու։ Երեկոյան տղաները դուրս էին գալիս ձիարշավի, որն էլ ավարտվում էր ՈՒտիս տատի հրապարակից դուրս վռնդելու արարողությամբ։ ՈՒտիս տատը, որ Բարեկենդանի օրերին բոլորին կերուխումի էր հրավիրում, արդեն քրքրված տիկնիկ էր, և բարեկենդանի վերջին օրը ՈՒտիս տատին հանդիսավոր կերպով գլորում էին սարի գլխից։ Հետո հրապարակ էր մտցվում Պաս պապը, որը Պահքի հովանավոր տիկնիկն էր։ Այս տիկնիկին պատրաստում էին սոխից կամ կարտոֆիլից և մեջը խրում յոթ փետուր և զգեստավորում։ Այն, տանը առաստաղից  կախելիս երգում էին՝

Տատը գնաց շերեփը ձեռքին,

Պապը եկավ չոմբախն ուսին։

Յոթ փետուրները խորհրդանշում էին Մեծ Պահքի յոթ շաբաթը։ Յուրաքանչյուր շաբաթվա վերջում պոկում էին մեկ փետուր։ Հաճախ փետուրը պոկելիս երգում էին՝

Ճիճու, ճիճվարանք՝ դուրս,

Ցորեն, գարին՝ ներս։

Այս խոսքերից հետո փետուրը ջարդում էին և մի կողմ նետում։ Այսպիսով Բարեկենդանի տոնը նշվում էր մեծ շուքով և ոգևորությամբ։ Հետագայում տոնին բնորոշ գծերը փոխանցվել են Նավասարդին և Ամանորին։

 

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s